حاشيه : گفته او - ترتيب نزول - مىگويم اين از مسائل روشن است كه در زمان زندگى پيامبر خدا به گونه متواتر سوره‌ها جمع‌آورى شده بوده ، به‌طورىكه هرگاه گفته مىشد سوره بقره ، و سوره هود ، و سوره احزاب ، و . . . و . . . و . . . شنونده مىفهميد كه آن چه سوره‌ايست و بدين جهت اسم « سوره » در قرآن كريم آمده است پس بدون ترديد ناگزير پيوستگى سوره‌ها از آيات برمىگردد به زمان رسول خدا كه به فرمان خدا بوده بنابراين اگر ما فرض كنيم بر اينكه پاره‌اى از آيات از يك سوره مانند سوره اقرأ ( 96 ) پيش از آيات ديگرش نازل گرديده الحاق آياتى كه بعدا نازل شده به آيات جلوتر به دستور پيغمبر - صلّى اللّه عليه و آله - بوده است . بنابراين همه اين سوره‌هائى كه در قرآن است جمع‌آورى شده بوده و مراد از تأليف « 1 » امير المؤمنين - عليه السّلام - بر ترتيب نزول اين نيست كه آن غير بهم پيوستگى سوره‌هاى معين كار ديگرى بوده و آن حضرت بعضى آياتى را كه در زمان پيامبر خدا در « سورهء ( 36 ) يس » بوده مثلا در سوره ( 18 ) كهف قرار داده باشد ، يا اينكه آيات را از آنگونه كه بوده تغيير داده باشد بلكه امير المؤمنين آن بافت جمع‌آورى رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - را حفظ كرد و در حواشى و كناره‌هاى صفحه مثلا بيان كرده كه نزول آيه فلان پيش از نزول آن آيه بوده و و و . . . 9 - صفحه 8 سطر 3 نوشته است : « لح خبر شيخ علىّ بن فاضل كه در بحار الانوار و عوالم نقل شده كه در آن ماجراى جزيره خضراء و

--> ( 1 ) چيزهاى پراكنده را جمع كردن و با هم پيوستگى دادن .